زبان فقط عضوی برای حرف زدن و چشیدن نیست ؛ آینه ای از سلامت دهان و گاهی حتی وضعیت عمومی بدن است. هر تغییری روی زبان ، از یک زخم کوچک تا لکه ای ماندگار یا ترشح خون ، می تواند برای فرد نگران کننده باشد ؛ مخصوصاً وقتی صحبت از سرطان زبان به میان می آید. البته هر زخمی به معنای سرطان نیست و بسیاری از موارد به دلایل ساده ای مثل گاز گرفتن ، دندان تیز ، غذاهای سفت ، التهاب یا عفونت ایجاد می شوند. با این حال ، اگر خون آمدن از زبان تکرار شود ، با زخم ماندگار همراه باشد یا در کنار علائمی مثل درد گوش ، مشکل بلع ، بوی بد دهان ، سفتی بافت یا توده گردن دیده شود ، نباید آن را نادیده گرفت. شناخت نشانه های هشدار خونریزی زبان ، مراجعه به موقع و انجام معاینه تخصصی توسط بهترین جراح سر و گردن در تهران می تواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام سرطان زبان داشته باشد.
آیا خونریزی زبان نشانه سرطان زبان است؟
خونریزی زبان همیشه نشانه سرطان زبان نیست ، اما در برخی شرایط می تواند یکی از علائم هشداردهنده باشد. سرطان زبان معمولاً به شکل زخمی ظاهر می شود که خوب نمی شود ، لبه های نامنظم دارد ، ممکن است سفت باشد و گاهی با تماس ، غذا خوردن یا مسواک زدن خون بدهد. اگر زخم زبان بیشتر از دو هفته باقی بماند ، بزرگ تر شود یا همراه با درد مداوم ، بی حسی ، سوزش ، مشکل در حرکت زبان ، درد گوش یا برجستگی در گردن باش د، بررسی پزشکی ضروری است. در مقابل ، علت های ساده تری هم وجود دارند ؛ مثل گاز گرفتن زبان ، دندان شکسته یا تیز ، پروتز نامناسب ، سوختگی با غذای داغ ، عفونت قارچی ، آفت یا مصرف داروهای رقیق کننده خون. تفاوت مهم اینجاست که زخم های معمولی معمولاً طی چند روز تا دو هفته بهبود پیدا می کنند. اما ضایعات مشکوک ، ماندگار ، سفت و پیشرونده اند و باید توسط دندان پزشک ، متخصص گوش و حلق و بینی یا جراح فک و صورت بررسی شوند.
خونریزی زبان چند روز طول بکشد باید دکتر رفت؟
اگر علت خون آمدن از زبان مشخص باشد ؛ مثلاً زبان را گاز گرفته اید یا غذا باعث خراش سطحی شده ، معمولاً با مراقبت ساده طی چند روز بهتر می شود. اما اگر خونریزی زبان بیشتر از چند روز ادامه پیدا کند ، مرتب تکرار شود یا از یک نقطه مشخص باشد ، بهتر است معاینه انجام شود. به طور کلی ، هر زخم یا ضایعه ای روی زبان که بیش از دو هفته خوب نشود ، نیاز به بررسی تخصصی دارد ؛ حتی اگر درد زیادی نداشته باشد. مراجعه سریع تر زمانی اهمیت دارد که علائم دیگری هم وجود داشته باشد ؛ مثل توده یا برآمدگی ، سفتی اطراف زخم ، لکه سفید یا قرمز ماندگار ، بوی بد دهان ، مشکل بلع ، تغییر صدا ، کاهش وزن بی دلیل یا بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن. این علائم لزوماً به معنای سرطان نیستند ، اما می توانند نشانه بیماری های جدی تر باشند. تشخیص زودهنگام ، مخصوصاً در سرطان های دهان و زبان ، شانس درمان موفق را افزایش می دهد.
خونریزی زبان در افراد با سابقه سرطان دهان
افرادی که سابقه سرطان دهان ، زبان ، لثه ، حلق یا سایر سرطان های ناحیه سر و گردن دارند ، باید نسبت به هر تغییر جدید در دهان حساس تر باشند. در این افراد ، حتی یک زخم کوچک یا خونریزی زبان که ظاهراً ساده به نظر می رسد ، بهتر است زودتر ارزیابی شود. دلیل این احتیاط این است که احتمال عود بیماری ، ایجاد ضایعه جدید یا تغییرات پیش سرطانی در بافت های دهان در این گروه بیشتر از افراد عادی است. البته همه تغییرات بعد از درمان سرطان خطرناک نیستند. جراحی ، پرتودرمانی یا شیمی درمانی می توانند باعث خشکی دهان ، حساسیت مخاط ، التهاب ، زخم های مکرر و شکنندگی بافت شوند. با این حال ، تشخیص تفاوت میان عوارض درمان و ضایعات مشکوک فقط با معاینه دقیق امکان پذیر است. اگر فردی سابقه سرطان دهان دارد و دچار زخم ماندگار ، توده ، درد جدید ، خون آمدن مکرر ، دشواری در بلع یا تغییر در حرکت زبان شده ، نباید منتظر بماند و بهتر است با پزشک معالج یا متخصص مربوطه تماس بگیرد.
خونریزی زبان بدون درد آیا خطرناک است؟
یکی از نکات مهم درباره سرطان زبان این است که همیشه از ابتدا دردناک نیست. بسیاری از افراد تصور می کنند اگر زخمی درد نداشته باشد ، خطرناک نیست ؛ در حالی که بعضی ضایعات جدی ممکن است در مراحل اولیه بدون درد باشند. بنابراین خونریزی زبان بدون درد ، به تنهایی تشخیص سرطان را مطرح نمی کند ، اما اگر همراه با زخم ماندگار ، لکه سفید یا قرمز، سفتی بافت ، توده، تغییر شکل زبان یا خونآمدن تکرارشونده باشد ، نیاز به بررسی دارد.
بیوپسی زبان برای ضایعه خونریزی دهنده چگونه است؟
بیوپسی یا نمونه برداری ، روشی است که برای تشخیص قطعی ماهیت ضایعه انجام می شود. اگر پزشک در معاینه به زخم ، توده ، لکه یا ضایعه ای مشکوک شود که خوب نمی شود یا خون می دهد ، ممکن است بیوپسی را توصیه کند. در این روش ، بخش کوچکی از بافت غیرطبیعی زبان برداشته و برای بررسی میکروسکوپی به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده می شود. نتیجه پاتولوژی مشخص می کند که ضایعه خوش خیم ، التهابی ، پیش سرطانی یا سرطانی است. بیوپسی معمولاً با بی حسی موضعی انجام می شود و بیمار در حین کار درد شدیدی احساس نمی کند. بسته به اندازه و محل ضایعه ، پزشک ممکن است فقط قسمتی از بافت یا کل ضایعه کوچک را بردارد. پس از نمونه برداری با توجه به مشاهده خونریزی زبان ممکن است چند روز درد خفیف ، تورم یا خونابه وجود داشته باشد که معمولاً با توصیه های پزشک کنترل می شود. رعایت بهداشت دهان ، پرهیز از غذاهای تند و داغ و مصرف داروهای تجویزشده به ترمیم بهتر کمک می کند.
در صورت مشاهده خون از زبان چه کار کنیم؟
اگر خونریزی زبان پس از گاز گرفتن یا خراش سطحی ایجاد شده ، می توان ابتدا دهان را با آب خنک شست و شو داد و با یک گاز تمیز ، فشار ملایم روی محل وارد کرد. بهتر است تا چند ساعت از غذاهای داغ ، تند ، ترش و سفت پرهیز شود. اگر دندان تیز ، روکش شکسته یا پروتز نامناسب باعث آسیب مکرر می شود ، باید توسط دندان پزشک اصلاح شود. اما اگر زخم عمیق است ، خون بند نمی آید ، ضایعه تکرار می شود یا ظاهر زبان تغییر کرده ، درمان خانگی کافی نیست. استفاده خودسرانه از دهان شویه های قوی ، آنتی بیوتیک یا پمادهای نامشخص ممکن است تشخیص را به تأخیر بیندازد. بهترین اقدام این است که علت دقیق مشخص شود.
